Iskry z popiolow by ANTOLOGIA

Author:ANTOLOGIA [Antologia]
Language: pol
Format: epub
Tags: General Interest
Publisher: Nieznany
Published: 2010-12-03T17:12:37.281000+00:00

FELICJAN FALEŃSKI

1825 – 1910

,,W dniu mych urodzin niezbyt świetnej chwały (…) – pisał w jednym ze swoich wierszy Faleński – jam wszedł, samotny i zbolały, w Dom Cierpień, gdzie jest cierpliwości szkoła”.Nie była to skarga bezpodstawna, Faleński bowiem już od dzieciństwa nosił na czole plamę hańby ojcowskiej (ojciec, sędzia Sądu Najwyższej Instancji, był m. in. inkwizytorem Mochnackiego i Łukasińskiego), później zaś wycierpiał przykrości wczesnego sieroctwa oraz rozgoryczenie wielu niezasłużonych zawodów życiowych, przede wszystkim literackich.

Obdarzony dużym i oryginalnym talentem poetyckim, cierpliwy i pracowity, przez blisko sześćdziesiąt lat szturmował Felicjan (taki bowiem przybrał sobie pseudonim) do stale zamkniętych przed nim wrót upragnionej sławy. Ogłaszał własnym kosztem liczne tomy niepospolitych poezyj, a potem śledził w trwożnym oczekiwaniu, czy wywołają jakieś życzliwe echo u publiczności literackiej – na próżno: butwiały nieporuszone w magazynach księgarskich! Posyłał swoje kunsztowne dramaty na wszystkie możliwe konkursy teatralne i roił o ich powodzeniu na deskach scenicznych – znów na próżno: odsyłano je jako nieprzydatne!

Tłumaczył przepięknym językiem arcydzieła literatury światowej – na próżno: albo ich wcale nie czytano, albo też doszukiwano się na ich kartach tylko potknięć i nieścisłości tłumacza!

Pisał wyborne, odkrywcze studia krytyczne, istne majstersztyki przenikliwości badawczej, sumienności i stylu – i to na próżno: ginęły w pyle starych czasopism! ,,Bodaj to być arcydziełem z głazu – wyrwało się kiedyś spod pióra rozgoryczonego poety.

–Wypatrzą cię w gruzach, w błocie, na śmietniku obmyją, oczyszczą, przyprawią, co się ukruszyło, ustawią jak za dawnych czasów, a potem przychodzą tłumy, podziwiają, czołem biją, książki piszą, naśladują, zazdroszczą. Ale człowieka kto podejmie z gruzów, które go przywaliły?” Podobny swoim osamotnieniem do Norwida, z którym kolegował nawet przez jeden rok w gimnazjum i którego ciągle przypominała mu małżonka, ,,najbliższa, nierodzona” przyjaciółka tamtego pisarza, stale żył Faleński w swojej pustelni warszawskiej, raz jeden tylko wybrawszy się na dłuższy wojaż zagraniczny: przez Kraków do Pragi, Wiednia i Drezna, a stamtąd do Wrocławia. Żył wśród książek i rękopisów, stwarzając sobie przy ich pomocy jakiś inny, urojony byt, który pomagał mu wytrwać wśród niepowodzeń. Jako pisarz był przede wszystkim poetą i dramaturgiem, nie gardził jednak ani prozą powieściową, zwłaszcza od chwili swojego pierwszego sukcesu na tym polu (szkic powieściowy Z daleka i z bliska), ani też prozą nowelistyczną. On był też pierwszym pisarzem, który udostępnił polskim czytelnikom genialne nowele Edgara Allana Poego. Wielki Amerykanin wywarł również poważny wpływ na oryginalną twórczość Faleńskiego, w szczególności zaś na jego trzy nowele z lat siedemdziesiątych:

Strzępy dawnej okazałości (1872), Na schyłku, starego roku (1874) i Bez służby (1875). Pierwszą z nich w całości wypełnia swoisty ,,humor” amerykańskiego pisarza: „nerwowy, febryczny, podobny do serdecznego śmiechu, którego się dostaje od łaskotania”; obie pozostałe przypominają Poego i swoim posępnym, nieokreślonym nastrojem, i psychiką bohaterów, i cieniem jakiejś dziwnej fatalności, i stylem gorączkowym, i formą narracji, i nawet licznymi cytatami z ksiąg niezwyczajnych. Nikt ze współczesnych nie umiał, niestety, ocenić nowatorstwa owych nowel, podobnie jak nikt nie umiał ocenić nowatorstwa poezji Faleńskiego.

Wszystko to się zmieniło dopiero na parę miesięcy przed zgonem sędziwego poety, którego wielu czytelników uważało już wówczas za nieżyjącego, a zmieniło w związku z kilkoma artykułami i studiami rehabilitacyjnymi.

Download

Copyright Disclaimer:
This site does not store any files on its server. We only index and link to content provided by other sites. Please contact the content providers to delete copyright contents if any and email us, we'll remove relevant links or contents immediately.